Tarih Bilimi Nedir 9

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin taliı saf, bu olaylarla ait bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut insanoğlu-dışı başkalıkı gözetmeksizin, makam ve ahit aralığının kestirildiği bir geçmiş ahit dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın maziini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii kavil konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ait bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları nazar önüne düzenınarak, kabil olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir daha evetşanabilmesi gibi bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki ortak karşıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber derç kanalıyla haber edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taliı saf çok daha geniş bir deme içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca gittikçe natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey değildir.[5]