Duydum Ki Bir Kızın Olmuş 7

Türkü, Türkiye’nin sözlü geleneğinde, bir ezgi ile söylenen kamu şiirlerinin her çeşidine verilen ad. Türkü sözcüğü, Türk adının sonuna, taalluk eki olan “î” ekinin getirilmesiyle ortaya çıkmıştır. “Türkî”, Türk ile ait ve Türk’e özgü fehvaında da kullanılır.

Türkü, kendine özgü ve belli bir ezgi ile söylenen, hece ölçüsüyle makalelan ve zamanla anonimleabat bir nazım biçimidir. Türküler temel murabbaklerle, onu izleyen nakaratlardan oluşur. Türkülerdeki murabbaklere (üçlük veya ikilik bile mümkün) “bent” adı verilir. Nakaratlar ise kamu dilinde “putrel” ve “kavuştak” olarak adlandırılır. Kavuştaklar her ezgiden sonra gene edilen ikilik (evet da daha çok) dizelerdir.

Türkünün belli bir şekli yoktur. Bir koşma, bir semai, bir destan evet da rastgele bir kamu şiiri türkü ezgisiyle söylendiğinde türkü evet. Bu yüzden türkü tipinin en açık özelliği melodisidir. Türküler hece ölçüsünün her kalıbıyla söylenir. Yani hece adetsı bakımından bir sınırlama gerçekleşemez.

Türkülerin koskocaman çoğunluğu anonimdir evet da ağızdan ağza söylenirken söyleyeni kaybolmuşdolaşma. Türküler bu şekilde kamuın malı olurlar ve kamuın her kesimine hitap eden sanat adamılar aracılığıyla albümlerde, konserlerde ve canlı performanslarda kullanılan yaygın bir çalgı türüdür. Türküler çoğu su, bir huy hadiseı evet da bir kahramanlık içinsında doğar ve yayılırlar. Türküler, doğdukları bölgenin özelliklerini koruyamazlar. Taşındıkları bölgelerde kişilerin, belde adlarının, ayrıca konuların de değişmiş olduğu görüldüğü derunin, nerede doğduklarını saptamak ağırleşir.

Mahmut Ragıp Gazimihal, ezgilere için usulsüz ve usullü türküler olarak dü alt bölüm yapar. Usulsüz olanlar; divan, bozlak, koşma, hoyrat ve Çukurova’yı derunine kayran uzun havalardır. Usullü olan türküler grubunda ise ekseriya dubara havaları belde alır ki bunlara Konya’da oturak havası, Şanlıurfa’da üzgün gökyüzü adı verilmektedir.

Türklerde sorunlenen konulara için bile sınıflama yapan yazarlar vardır. Konularına için türküler:

Ninniler
Çocuk türküleri
Tabiat türküleri
Aşk türküleri
Kahramanlık ve askerlik hizmeti türküleri
Resim türküleri
İş türküleri
Karşılıklı türküleri
Ölüm türküleri (Ağıt)
Katakulli türküleri
Beğeni ve efsanevi türküleri
Zeybek havası ve derebeyi türküleri
Cinayetler ve çığlıkklı olaylarla alakalı türküleri
Güldürücü türküleri